شبکه تعاون روستایی استان کرمان با وجود ایفای نقش کلیدی در تنظیم بازار و توسعه زیرساختهای سردخانهای، برای حفظ پایداری زنجیره تأمین کشاورزی با چالش جدی کمبود ۱۰۰۰ میلیارد تومانی نقدینگی روبهرو است. به گزارش اتحاد ما از کرمان، این شبکه با تکیه بر فعالیت صدها شرکت تعاونی و اتحادیه، طیف گستردهای از مأموریتها را به انجام میرساند؛ از تأمین نهادههای کشاورزی و کالاهای اساسی گرفته تا خرید توافقی محصولات، تنظیم بازار، توسعه فروشگاههای روستابازار، احداث زیرساختهای سردخانهای و هدایت تولیدات به سمت فرآوری و بستهبندی. این مجموعه در کنار نقشآفرینی در امنیت غذایی و حمایت از تولیدکنندگان، توسعه زنجیرههای ارزش محصولات کشاورزی، مهار خامفروشی و توانمندسازی مالی و زیرساختی تعاونیها را در اولویت برنامههای خود قرار داده است.
به مناسبت هفته تعاون، رضا امیریپاک، مدیرکل تعاون روستایی استان کرمان، با اشاره به فعالیت حدود ۳۸۵ شرکت تعاونی و اتحادیه در شبکه تعاون روستایی این استان اظهار کرد: از این میان، بین ۳۳۰ تا ۳۳۵ مجموعه بهصورت فعال مشغول ارائه خدمات هستند و در حوزههای تأمین نهاده، تولید، خرید محصولات کشاورزی، تنظیم بازار و رسیدگی به امور روستاییان فعالیت مؤثری دارند.
مدیرکل تعاون روستایی استان کرمان با تبریک هفته تعاون افزود: شبکه تعاون روستایی بهعنوان سازمانی گسترده در سراسر کشور، بازوی توانمند دولت و وزارت جهاد کشاورزی بهشمار میرود و وظیفه هدایت و پشتیبانی از تشکلها و شرکتهای تحت پوشش را عهدهدار است. در استان کرمان نیز مجموعههای گوناگونی همچون اتحادیه تعاونیهای روستایی، تعاونیهای تولید روستایی و تعاونیهای تخصصی کشاورزی در زمینههای مربوطه فعالیت دارند.
امیریپاک با اشاره به کارکرد اتحادیهها و تعاونیهای تخصصی تصریح کرد: اتحادیههای مرغداران، گاوداران، زنبورداران و اتحادیه نظارت در استان دایر هستند و تعاونیهای تخصصی مستقر در شهرستانها و بخشها به اعضا و کشاورزان خدمات ارائه میدهند. وی با بیان اینکه ضعف بنیه مالی منجر به رکود برخی مجموعهها شده است، گفت: حدود ۵۰ واحد از تعاونیهای استان غیرفعال ماندهاند و بین ۳۳۰ تا ۳۳۵ تعاونی بهصورت مستمر به روستاییان خدمات میدهند.
فعالیت ۷۰ فروشگاه روستابازار و تنظیم بازار در کرمان
مدیرکل تعاون روستایی استان کرمان همچنین از فعالیت ۷۰ فروشگاه روستابازار خبر داد و خاطرنشان کرد: تا پایان سال جاری حدود ۲۵ فروشگاه دیگر نیز راهاندازی خواهد شد تا کالاهای اساسی مورد نیاز جامعه و نهادههای کشاورزی نظیر سم، کود و بذر بهشکل مستقیم در دسترس بهرهبرداران قرار گیرد.
وی در ادامه به نقش محوری این شبکه در کنترل و تنظیم بازار پرداخت و یادآور شد: هرساله برنامهریزی لازم برای تأمین و توزیع میوه شب عید، بهویژه سیب و پرتقال، با هدف جلوگیری از سوءاستفاده دلالان و پیشگیری از هرگونه اختلال در بازار به اجرا درمیآید.
رویکرد تعاون روستایی استان کرمان در خریدهای توافقی و تأمین نهادهها
امیریپاک با تشریح رویکرد خرید محصولات کشاورزی اعلام کرد: راهبرد اصلی ما تقویت خریدهای توافقی با هدف کاهش هزینههای مازاد دولت است؛ در همین راستا طی سال جاری با محوریت اداره کل غله، بیش از ۲۳ هزار تن گندم در قالب خرید تضمینی دریافت و تحویل شد.
وی یادآور شد: شبکه تعاون روستایی استان در حوزه خرید توافقی محصولاتی نظیر ذرت، پنبه، خرما و کلزا نیز حضور فعالی دارد و روند خرید این اقلام را بهشکل مستمر پیگیری میکند.
مدیرکل تعاون روستایی استان کرمان با بیان اینکه نزدیک به ۹۰ درصد بذر گندم مورد نیاز کشاورزان منطقه توسط شبکه تعاون روستایی تأمین میشود، بر ارتقای مستمر کیفیت بذرها نسبت به سنوات گذشته تأکید کرد.
توزیع سالانه ۴۰ هزار تن کود شیمیایی در کرمان
امیریپاک از توزیع سالانه افزون بر ۴۰ هزار تن انواع کود شیمیایی و ریزمغذی در سطح استان خبر داد و افزود: با بهرهگیری از تجربیات پیشین، تمهیدات لازم برای تأمین و ذخیرهسازی بهموقع نهادهها پیش از آغاز فصل کشت اتخاذ شده است تا کشاورزان با هیچگونه کمبودی مواجه نشوند.
وی پیرامون نوسانات قیمتی برخی از کودها خاطرنشان ساخت: بر اساس مصوبه هیئت دولت، فرایند خرید مستقیم کود از شرکتهای پتروشیمی از شهریورماه به تعاونیهای روستایی واگذار شده و توزیع آن با نظارت جهاد کشاورزی ادامه دارد.
مدیرکل تعاون روستایی استان کرمان همچنین تصریح کرد: زنجیره تحویل کود از شرکتهای پتروشیمی بهصورت پیوسته برقرار بوده و هیچ مانع یا کمبودی در مسیر تأمین نیاز استان وجود ندارد.
تسویه ۸۰ درصدی مطالبات گندم بذری کشاورزان کرمان
امیریپاک با اشاره به آخرین وضعیت تسویه حساب با کشاورزان گفت: تاکنون حدود ۶۰ درصد از مجموع وجوه گندم تضمینی خریداریشده به حساب گندمکاران واریز شده است.
وی در خصوص گندم بذری اضافه کرد: بالغ بر ۸۰ درصد مطالبات کشاورزان این بخش تسویه شده و انتظار میرود با پیگیریهای انجامشده، مابقی مطالبات تا پایان شهریورماه بهطور کامل پرداخت شود.
مدیرکل تعاون روستایی استان کرمان با تبیین برنامههای مهار خامفروشی و رونق صنایع تبدیلی اشاره کرد: در حال حاضر حدود ۶ کارخانه فرآوری خوراک دام در استان با بهرهگیری از ضایعات کشاورزی فعال هستند.
وی به افتتاح زنجیره اختصاصی خرما در شهرستان نرماشیر واقع در شرق استان اشاره کرد و گفت: این مرکز با برخورداری از ظرفیت سردخانهای ۳ هزار تنی، مجهز به خطوط سورت، بستهبندی و تولید خمیر خرما است.
امیریپاک تصریح کرد: در این واحد فرآوری، خرمای صنعتی پس از شستوشو و گندزدایی استاندارد، به خمیر بهداشتی تبدیل میشود تا بهعنوان ماده اولیه در صنایعی همچون شیرینیپزی مورد استفاده قرار گیرد.
وی خامفروشی را یکی از چالشهای دیرینه بخش کشاورزی این استان برشمرد و تأکید کرد که سوق یافتن به سوی فرآوری، بستهبندی نوین و بهکارگیری فناوری در حوزه محصولات کشاورزی از محوریترین برنامههای تعاون روستایی استان کرمان است.
ایجاد ۲۵۰۰ تن ظرفیت سردخانهای در ارزوئیه
مدیرکل تعاون روستایی استان کرمان با اشاره به توسعه زیرساختهای انبارداری و نگهداری محصولات کشاورزی اظهار داشت: در سالهای اخیر ظرفیتهای سردخانهای تازهای در سطح تعاون روستایی استان احداث شده و شهرستانهای گوناگونی نظیر بم، فهرج، ارزوئیه و نرماشیر به زیرساختهای نگهداری محصولات مجهز شدهاند.
وی در ادامه افزود: شهرستان ارزوئیه تا پیش از این فاقد هرگونه زیرساخت سردخانهای برای نگهداری محصولات کشاورزی بود و باغداران و کشاورزان ناچار بودند محصولات خود را برای نگهداری به شهرستانهایی نظیر جیرفت یا حاجیآباد منتقل کنند؛ اما ظرف دو تا سه سال گذشته، حدود ۲۵۰۰ تن ظرفیت سردخانهای در این منطقه احداث و به بهرهبرداری رسیده است.
امیریپاک خاطرنشان کرد: مجتمع راهاندازیشده در ارزوئیه یک زنجیره کامل از خدمات کشاورزی بهشمار میرود که شامل واحد بوجاری بذر، بزرگترین پایانه ذرتخشککنی جنوب شرق کشور، سردخانه ۲۵۰۰ تنی، فروشگاه نهادههای کشاورزی، فروشگاه تأمین کالاهای اساسی و سالن آموزشی مجهز است.
راهاندازی کارخانه پنبه در ارزوئیه
وی همچنین به توسعه زنجیره فعالیتهای مربوط به پنبه در شهرستان ارزوئیه اشاره کرد و گفت: پنبه گیاهی کمآببر و مقاوم در برابر شوری خاک بوده و از اقلام استراتژیک و حیاتی کشور محسوب میشود.
مدیرکل تعاون روستایی استان کرمان اضافه کرد: در گذشته تنها یک کارخانه تصفیه پنبه در ارزوئیه فعالیت داشت، اما طی سالهای گذشته کارخانه دیگری به همت اتحادیه تعاونی تولید روستایی استان در این شهرستان مستقر و راهاندازی شد.
امیریپاک ادامه داد: این مجموعه علاوه بر خرید توافقی پنبه از کشاورزان و کوتاه کردن دست دلالان و واسطهها، در عرصه فرآوری و تولید بذر پنبه نیز نقشی فعال دارد؛ تا جایی که بذرهای استاندارد فرآوریشده در ارزوئیه علاوه بر تأمین نیاز داخلی، به خارج از کشور نیز صادر میشود.
چالش کمبود نقدینگی ۱۰۰۰ میلیارد تومانی در تعاون روستایی استان کرمان
وی اصلیترین دغدغه و چالش شبکه تعاون روستایی استان را کمبود شدید نقدینگی دانست و تصریح کرد: با توجه به حجم و گستره وسیع خدمات تعاون روستایی، هر اندازه اعتبار و نقدینگی تزریق شود باز هم پاسخگوی کامل نیازها نخواهد بود، زیرا تورم موجود، توان خرید و نقدینگی عملیاتی شبکه را در قیاس با سالهای گذشته کاهش داده است.
مدیرکل تعاون روستایی استان کرمان یادآور شد: برای تأمین بهموقع نهادههای کشاورزی، تهیه کالاهای اساسی و افزایش ذخایر استراتژیک استان، حداقل به ۱۰۰۰ میلیارد تومان سرمایه در گردش و نقدینگی نیازمندیم.
وی با قدردانی از پیگیریهای مدیران ارشد استانی بیان کرد: استاندار کرمان، معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری، مجموعه جهاد کشاورزی و مجمع نمایندگان استان با جدیت رفع معضل نقدینگی تعاون روستایی را در دستور کار دارند و نشستهای متعددی در این خصوص برگزار شده است؛ از این رو به گشایشهای پیشرو و دستیابی به گشایشهای ملموس در این بخش بسیار امیدواریم.
امیریپاک با اشاره به اینکه در حال حاضر کمبودی در زمینه تأمین کالاهای اساسی مشاهده نمیشود، تصریح کرد: اقلام اساسی به میزان کافی در سطح استان موجود است، با این حال برای تقویت ذخایر استراتژیک و ارتقای ضریب اطمینان در این بخش، به تأمین منابع اعتباری بیشتری نیاز داریم.
فعالیت ۱۴ جایگاه سوخت و ۲۵ واحد عرضه مواد نفتی در شبکه تعاون روستایی
مدیرکل تعاون روستایی استان کرمان با اشاره به خدمات این شبکه در توزیع فرآوردههای نفتی خاطرنشان کرد: در گذشته به علت نبود صرفه اقتصادی برای ورود بخش خصوصی در مناطق روستایی و دهستانها، تعاونیهای روستایی با پشتیبانی دولت احداث جایگاههای سوخت را بر عهده گرفتند.
وی بیان کرد: اکنون حدود ۱۴ باب پمپبنزین زیر پوشش شبکه تعاون روستایی استان به ارائه خدمات مشغولند و در کنار آن، نزدیک به ۲۵ جایگاه و فروشندگی مواد نفتی نیز در نقاط مختلف به فعالیت خود ادامه میدهند.
امیریپاک یادآور شد: این مراکز همواره نقش اساسی در تأمین انرژی مناطق روستایی ایفا کردهاند و در حال حاضر نیز توزیع نفت سفید برای مصارف خانگی و نفتگاز (گازوئیل) جهت ماشینآلات و ادوات کشاورزی را بر عهده دارند.
وی در پایان با تأکید بر تنوع مأموریتهای شبکه تعاون روستایی در استان اظهار کرد: افزون بر موارد مطرحشده، این مجموعه در بخشهای توزیع آرد خام روستایی، پخش فرآوردههای سوختی، تأمین نهادههای دامی و زراعی، خرید تضمینی و توافقی محصولات، تنظیم بازار و صنایع فرآوری و بستهبندی تولیدات کشاورزی فعال است؛ از این رو میکوشیم تا با توسعه و ارتقای زیرساختها، جایگاه شبکه تعاونیها در حمایت از تولید و تحکیم امنیت غذایی استان بیش از پیش ارتقا یابد.