در پی رخداد سرقت نسخه‌های خطی و ابراز نگرانی پژوهشگران، دادستانی کرمان با ورود مستقیم به وضعیت موزه شاه نعمت‌الله ولی ماهان، ضرب‌الاجلی یک‌ماهه را برای رفع معایب و ایمن‌سازی این مجموعه تعیین کرد.
به گزارش اتحاد ما، دستبرد به موزه آستانه شاه نعمت‌الله ولی ماهان در اردیبهشت‌ماه سال گذشته و سرقت شماری از نسخه‌های خطی کم‌نظیر از جمله چند جلد قرآن کهن و سکه‌های تاریخی، زنگ هشدار را درباره خلأهای امنیتی و شرایط نامناسب نگهداری اشیای نفیس در این مجموعه تاریخی به صدا درآورد. هرچند این رخداد با اقدام سریع پلیس و دستگاه قضایی به بازداشت متهم و بازگرداندن اموال مسروقه انجامید، اما موجی از نگرانی را میان فرهنگ‌دوستان و پژوهشگران نسبت به ایمنی آثار ثبت‌ملی و جهانی این مکان برانگیخت.
در پی این حادثه، کارشناسان و نسخه‌پژوهان بارها نسبت به غیراستاندارد بودن شیوه‌های حفاظت و فقدان زیرساخت‌های پایشی و نظارتی به‌روز در این گنجینه انتقاد کردند و ورود جدی متولیان حوزه میراث فرهنگی و نهادهای نظارتی را برای رفع این چالش‌ها و ساماندهی و ثبت نظام‌مند تمامی اشیای موزه خواستار شدند.
تشکیل پرونده حقوق عامه برای موزه شاه نعمت‌الله ولی و مهلت یک‌ماهه
در پی مطالبات عمومی و با هدف پیشگیری از تکرار حوادث مشابه، مدعی‌العموم با ورود مستقیم به پرونده این گنجینه تاریخی، مهلتی یک‌ماهه را برای نهادهای متولی تعیین کرد تا با عبور از مکاتبات اداری، اقداماتی عملی و مؤثر برای حفاظت از میراث و هویت تاریخی کرمان صورت پذیرد.
بر پایه گزارش روابط عمومی دادگستری کرمان، دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان با تأکید بر لزوم صیانت از آثار و بناهای تاریخی، حفظ میراث فرهنگی را مسئولیتی بین‌نسلی و وظیفه‌ای خطیر برای دستگاه‌های مسئول خواند و بر شناسایی و برطرف کردن هرچه سریع‌تر نواقص موجود در موزه شاه نعمت‌الله ولی پافشاری کرد.
ضرورت نگاه پیشگیرانه و ثبت اموال موزه شاه نعمت‌الله ولی در سامانه جام
مهدی بخشی در نشست ارزیابی وضعیت موزه شاه نعمت‌الله ولی، از تشکیل پرونده حقوق عامه در این زمینه خبر داد و اظهار داشت: تمام کاستی‌ها و نواقص موجود باید در بازه زمانی یک‌ماهه پیش‌رو به‌دقت احصا شوند. همچنین موارد فوری و اولویت‌دار بایستی بدون فوت وقت و بدون معطلی برای دریافت دستورات بعدی، در چارچوب وظایف قانونی دستگاه‌های متولی در دستور کار قرار گرفته و فرایند رفع آن‌ها بلافاصله آغاز شود.
وی با اشاره به اهمیت ساماندهی آثار، بر لزوم ثبت دقیق و جامع تمامی اشیا و اموال این موزه در سامانه «جام» تأکید نمود و خواستار تعیین‌تکلیف سریع آن‌ها به منظور حفاظت اصولی، جلوگیری از تضییع حقوق عامه و پیشگیری از هرگونه مفقود شدن احتمالی اموال شد.
دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان کرمان تصریح کرد: انتظار می‌رود پس از احصای نواقص، روند امور در چارچوب تکالیف قانونی هر نهاد به شکل مستمر رصد شود تا موضوعات صرفا در سطح نامه‌نگاری باقی نماند. وی افزود: بناهای تاریخی صرفا آثاری بر جای مانده از گذشته نیستند، بلکه شناسنامه و ریشه فرهنگی این مرزوبوم به شمار می‌روند؛ امانتی گرانبها که مکلفیم آن را با کیفیتی شایسته و حتی بهتر از گذشته به نسل‌های آینده بسپاریم تا کارنامه‌ای ماندگار از عملکرد امروز ما بر جای بماند.
بخشی با تأکید بر اینکه مسئولیت‌های اجرایی فرصتی گذرا برای انجام وظیفه و خدمت است، خاطرنشان کرد: نباید اجازه دهیم کم‌کاری، اهمال یا ترک فعل مدیران به سرمایه‌های تاریخی و فرهنگی کشور خسارت وارد کند. دستگاه‌های متولی ملزم هستند با رویکردی پیشگیرانه، پیش از تبدیل آسیب‌ها به بحرانی جبران‌ناپذیر، چاره‌اندیشی کنند؛ چراکه پاسداری از میراث فرهنگی تنها به حفظ وضعیت کنونی محدود نمی‌شود و نیازمند بهسازی، مرمت و توسعه پایدار برای ماندگاری است.
پیشینه تاریخی و گنجینه آستانه ماهان
به گزارش اتحاد ما، آستانه شاه نعمت‌الله ولی در شهر ماهان واقع در ۳۵ کیلومتری جنوب‌شرقی کرمان، از برجسته‌ترین و شکوهمندترین مجموعه‌های معماری آرامگاهی ایران قلمداد می‌شود. هسته اولیه این اثر شامل گنبدخانه و آرامگاه این عارف و ادیب برجسته سده‌های هشتم و نهم هجری، در سال ۸۴۰ هجری قمری به فرمان احمدشاه بهمنی دکنی، پادشاه هندوستان و از ارادتمندان وی، بنا نهاده شد و در اعصار بعد، به‌ویژه در دوران صفویه و قاجار، با افزودن صحن‌ها، رواق‌ها و مناره‌ها توسعه یافت. این مجموعه باشکوه در دی‌ماه سال ۱۳۱۰ با شماره ۸۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
موزه آستانه شاه نعمت‌الله ولی نیز در ضلع غربی بقعه و در عمارت معروف به شاه‌عباسی (بیگلربیگی) واقع شده و برای نخستین بار در سال ۱۳۵۷ تجهیز و افتتاح گردید؛ گنجینه‌ای نفیس که مجموعه‌ای ارزنده از اشیای وقفی و تاریخی همچون نسخ خطی کهن، قرآن‌های طلاکاری و تذهیب‌شده، کشکول‌های منبت‌کاری، تبرزین‌ها، سفالینه‌ها و مسکوکات دوران‌های مختلف اسلامی را در بر گرفته و یکی از مقاصد اصلی گردشگری فرهنگی استان کرمان به شمار می‌رود.