سوانح رانندگی در استان کرمان با ثبت روند صعودی تلفات طی ۱۱ سال اخیر، از یک معضل ترافیکی به تهدیدی جدی علیه سرمایه انسانی و سلامت عمومی بدل شده است. به گزارش اتحاد ما از کرمان، سوانح رانندگی در کرمان از یک ناهنجاری انضباطی یا نقص فنی صرف فرا‌تر رفته و بر اساس تحلیل ۱۱ ساله مرگ‌ومیر تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی، به چالشی بنیادین در حوزه سلامت عمومی و صیانت از سرمایه انسانی بدل شده است؛ بحرانی فراگیر که بخش عمده قربانیان آن را جوانان و نیروی مولد جامعه تشکیل می‌دهند.
طبق آمار مطرح‌شده در کمیته فنی سلامت و ایمنی ترافیک بیست‌و‌سومین جلسه ستاد راهبری تصادفات استان کرمان، بیش از ۹۰ درصد قربانیان تصادفات در بازه مذکور زیر ۷۰ سال سن داشته‌اند و به ازای هر فوتی، به‌طور میانگین ۳۷ سال از طول عمر مفید افراد از دست رفته است. علاوه بر این، نزدیک به ۵۰ درصد جان‌باختگان در بازه سنی ۱۱ تا ۴۰ سال قرار دارند و بالا‌ترین فراوانی مرگ‌ومیر متعلق به رده سنی ۲۱ تا ۳۰ سال است. چنین آماری فرا‌تر از اعداد و ارقام، تبعات اقتصادی و اجتماعی جبران‌نا‌پذیری نظیر فقدان سرپرست خانوار و تحمیل هزینه‌های سنگین بر بدنه جامعه برجای می‌گذارد؛ امری که لزوم تغییر رویکرد از ثبت وقایع به پیشگیری فعال را اجتناب‌ناپذیر می‌سازد.
روند صعودی تلفات سوانح رانندگی در کرمان طی بازه ۱۱ ساله
حسین صافی‌زاده، رئیس دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی استان و جانشین ستادی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، در این نشست با بررسی وضعیت مرگ‌ومیر از سال ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ اعلام کرد که به‌جز افت مقطعی ناشی از محدودیت‌های دوران کرونا در سال ۱۳۹۹، نمودار کلی جان‌باختگان سوانح جاده‌ای روندی افزایشی و نگران‌کننده را نشان می‌دهد.
وی با اشاره به اینکه ۷۷.۴ درصد جان‌باختگان مرد هستند، بر بازنگری در الگو‌های رفتاری پرخطر و تمهیدات سفر تأکید کرد و یادآور شد که مدیریت علمی حوادث و کاهش این مرگ‌های زودرس می‌تواند شاخص امید به زندگی را در استان حداقل یک تا دو سال ارتقا بخشد.
چالش کمبود داده‌های جامع در تحلیل تصادفات
یکی از موانع اصلی در آسیب‌شناسی دقیق تصادفات، فقدان سامانه جامع، برخط و مستمر داده‌ها است. مسئولان اورژانس پیش‌بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی کرمان با اشاره به این نقیصه یادآور شدند که ارزیابی تصادفات نباید صرفا به ثبت مکان و شمارش تلفات تقلیل یابد، بلکه ریشه‌یابی واقعی نیازمند تلفیق همزمان اطلاعات خطای انسانی، استاندارد خودرو‌ها، عوامل محیطی و گزارش‌های کامل مراجع قضایی و پزشکی قانونی است تا بتوان اثربخشی تصمیمات پیشگیرانه را سنجید.
سهم ۷۰ درصدی ضربه مغزی در مرگ‌ومیر و وضعیت بحرانی موتورسواران
آمار‌های اورژانس پیش‌بیمارستانی کرمان حاکی از آن است که حدود ۷۰ درصد از جان‌باختگان حوادث رانندگی در استان بر اثر ضربه و ترومای شدید سر فوت می‌کنند. این مسئله ضرورت حفاظت از گروه‌های آسیب‌پذیر ترافیکی به‌ویژه موتورسیکلت‌سواران را دوچندان می‌کند؛ گروه‌ی که تردد بی‌کلاه آنها در معابر شهری به وضعیتی بحرانی بدل شده و نیازمند انضباط‌بخشی ترافیکی و ارتقای فرهنگ ایمنی است.
گذار از نقاط پرحادثه به مدیریت مقاطع پرتصادف
پدرام رجب‌زاده، رئیس گروه حمل‌ونقل و ترافیک دفتر فنی استانداری کرمان، با انتقاد از روش‌های سنتی در شناسایی نقاط حادثه‌خیز تصریح کرد: طبق مصوبات شورای عالی هماهنگی ترافیک کشور و برنامه کاهش ۱۰ درصدی سالانه حوادث، اولویت‌بندی از شناسایی نقطه‌ای به تحلیل «مقاطع پرتصادف» تغییر کرده است.
وی افزود: با اجرای طرح پژوهشی مشترک با دانشگاه شهید باهنر و تجمیع داده‌های پلیس، اورژانس و حوزه حمل‌ونقل شهری، مداخلات هندسی و ترافیکی بر پایه مستندات علمی صورت می‌گیرد و تجمیع اعتبارات ایمن‌سازی در شهرداری نیز سرعت اجرای اصلاحات هندسی تقاطع‌ها را افزایش داده است.
سهم نگران‌کننده ۵۰ درصدی عابران پیاده در معابر بزرگراه‌ی
رئیس گروه حمل‌ونقل دفتر فنی استانداری کرمان با هشدار درباره اینکه نیمی از جان‌باختگان رینگ بزرگراه‌ی شهر کرمان عابران پیاده هستند، خواستار تسریع در اجرای مصوبات ایمن‌سازی از جمله مسدود‌سازی عرضی و فنس‌کشی با همراه‌ی دستگاه‌های اجرایی و قضایی شد تا جریان عبور پرسرعت خودرو‌ها از تردد ناایمن عابران تفکیک شود.
داده‌های ارائه‌شده در این نشست نشان می‌دهد که توقف روند افزایشی سوانح و تحقق هدف‌گذاری کاهش ۱۰ درصدی تلفات، صرفا با برگزاری جلسات اداری ممکن نخواهد بود؛ بلکه مستلزم یکپارچه‌سازی داده‌ها، ایمن‌سازی واقعی مقاطع حادثه‌خیز، صیانت از عابران و موتورسواران و اقدامات عملی و ملموس در معابر شهری و جاده‌های استان کرمان است.