جنوب استان کرمان با ثبت رکورد خیره‌کننده ۲۵۰ هزار تن تولید و جهش در برداشت خرما در جنوب کرمان، با تحولی در زنجیره سرد و مدیریت علمی، مسیر تبدیل شدن به قطب صادراتی خاورمیانه را هموار کرد.
به گزارش اتحاد ما، جنوب استان کرمان بیش از یک منطقه جغرافیایی صرف، یکی از استراتژیک‌ترین قطب‌های امنیت غذایی و شریان‌های حیاتی تأمین محصولات کشاورزی در ایران محسوب می‌شود. این پهنه وسیع که هشت شهرستان جیرفت، عنبرآباد، کهنوج، منوجان، رودبار جنوب، قلعه‌گنج، فاریاب و جازموریان را دربرمی‌گیرد، به دلیل اقلیم منحصربه‌فرد خود، در محافل اقتصادی با عنوان «هند کوچک ایران» شناخته می‌شود. این ویژگی اقلیمی امکان تنوع‌بخشی به محصولات زراعی و باغی خارج از فصل را فراهم کرده و با تأمین میلیون‌ها تن محصول، نقش مهمی در پایداری تراز تجاری بخش کشاورزی کشور ایفا می‌کند.
در این منظومه تولیدی، نخل و محصول خرما جایگاه‌ی متمایز دارد؛ درخت نخل در جغرافیای جنوب کرمان تنها یک گیاه مثمر نیست، بلکه عنصر پیونددهنده تاریخ، فرهنگ زیستی و نظام معیشتی صد‌ها هزار خانوار بومی به شمار می‌رود. با این حال، اقتصاد نخلستان در دهه‌های اخیر با چالش‌های ساختاری در زنجیره ارزش، از جمله ضعف در برند‌سازی بین‌المللی، محدودیت در خطوط مکانیزه بسته‌بندی و نوسانات شدید بازار ناشی از واسطه‌گری، همواره با کاهش حاشیه سود کشاورزان همراه بوده است.
اما در سال زراعی جاری، شاهد یک چرخش راهبردی در مدیریت باغبانی این دیار هستیم. تلفیق تجارب سنتی نخل‌کاران با یافته‌های نوین ترویجی، اصلاح الگو‌های تغذیه گیاهی، پایش هدفمند آفات و به‌ویژه تقویت ظرفیت‌های زنجیره سرد و شبکه انبارش منطقه‌ای، معادلات تولید را دگرگون کرده است.
ثمره این رویکرد علمی، نه تنها جهش در راندمان تولید و پیش‌بینی برداشت رکوردشکنی ۲۵۰ هزار تن محصول است، بلکه ارتقای چشمگیر شاخص‌های کیفی، کاهش ضایعات و بهبود بازارپسندی دانه‌ها، دست برتر را به محصول جنوب کرمان در رقابت با سایر قطب‌های داخلی و منطقه‌ای بخشیده است. این حجم از تولید باکیفیت نشان می‌دهد که جنوب کرمان پتانسیل تبدیل شدن به قطب صادرات خرمای خاورمیانه را دارد؛ هدفی که تحقق آن مستلزم تقویت لجستیک صادراتی و ایجاد خوشه‌های صنایع فرآوری و تبدیلی در کنار باغات منطقه خواهد بود.
رکورد ۲۵۰ هزار تن تولید خرما در منطقه جنوب کرمان
تکمیل ۹۹ درصد عملیات برداشت خرما در جنوب کرمان؛ جیرفت و عنبرآباد پیشتاز تولید ملی
رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان از تکمیل ۹۹ درصد عملیات برداشت خرمای تولیدی در هشت شهرستان جنوبی استان خبر داد. فرود سالاری، رئیس این سازمان، با اشاره به مدیریت بهینه منابع آب، ارائه مشاوره‌های تخصصی ترویجی و تلاش‌های مستمر نخلداران، اعلام کرد که پرونده عملیات برداشت امسال در این منطقه عملا در آستانه بسته شدن کامل قرار دارد.
وی با اشاره به وسعت ۳۴ هزار هکتاری نخیلات در این منطقه جغرافیایی، افزود که تولید خرما در تمامی شهرستان‌های حوزه فعالیت این سازمان شامل جیرفت، عنبرآباد، کهنوج، منوجان، رودبار جنوب، قلعه‌گنج، فاریاب و جازموریان گسترده شده است؛ منطقه‌ای که هر یک از بخش‌های آن سهم قابل توجه‌ی در تأمین امنیت غذایی کشور دارند.
سالاری در ادامه توضیح داد که بار اصلی تولید بر دوش دو قطب اصلی منطقه، یعنی شهرستان‌های جیرفت و عنبرآباد است که به واسطه شرایط اقلیمی منحصربه‌فرد، بیش‌ترین میزان سطح زیرکشت و بالا‌ترین تنوع و حجم تولید را به خود اختصاص داده‌اند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان همچنین به معرفی محصولات تجاری کلیدی منطقه پرداخت و گفت: اگرچه ارقام متنوعی در این اقلیم تولید می‌شوند، اما سه رقم «مضافتی»، «کلوته» و «مرداسنگ» به عنوان «مثلث طلایی» جنوب کرمان شناخته می‌شوند که بیش‌ترین سهم را در صادرات و بازار‌های داخلی دارند. مضافتی با بافت ترد و شیرینی ماندگار، کلوته با مقاومت بالا و بازارپسندی زیاد، و مرداسنگ با عطر و طعم متمایز، همگی ستون‌های اقتصادی این خطه هستند.
وی یادآور شد که روند برداشت بر اساس تقویم طبیعی منطقه تا اواخر مهرماه ادامه خواهد داشت و عملیات برداشت ارقام دیررس، از جمله خرمای پرطرفدار «هلیله‌ای»، در روز‌های پایانی این ماه به پایان می‌رسد.
مدیریت علمی زنجیره سرد برای تنظیم بازار خرما
تحول در زنجیره سرد و مدیریت ذخایر خرما برای تنظیم بازار و تأمین نیاز ماه رمضان
سالاری با تأکید بر تغییر رویکرد‌ها، اظهار داشت که روش‌های سنتی انبارداری جای خود را به مدیریت علمی زنجیره سرما داده است؛ به‌طوری‌که تمامی خرما‌های برداشت‌شده بلافاصله پس از مرحله‌ی درجه‌بندی اولیه، به سردخانه‌های مجهز منطقه منتقل شده و در دمای استاندارد ذخیره می‌شوند.
وی در خصوص راهبرد تنظیم بازار تصریح کرد که این محصولات ذخیره‌شده به‌طور یک‌جا وارد بازار نخواهند شد، بلکه با رصد دقیق نوسانات بازار، میزان تقاضا و نیاز مصرف‌کنندگان، به‌صورت تدریجی در طول سال عرضه می‌گردند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان افزود که بخش قابل‌توجه‌ی از این ذخایر راهبردی برای ایام پرتقاضای ماه مبارک رمضان در نظر گرفته شده است تا با تأمین نیاز بازار در این ماه‌ها، از سودجویی دلالان جلوگیری شود.
وی همچنین با اشاره به ارتقای چشمگیر کیفیت محصول امسال نسبت به سال زراعی گذشته، خاطرنشان کرد که کاهش خسارات ناشی از عوامل طبیعی، بهبود تغذیه باغات، مبارزه به‌موقع با آفات و ارتقای دانش فنی کشاورزان، منجر به تولید محصولی با بافت و پوست سالم، بازارپسند و با کمترین میزان ضایعات شده است. این موفقیت که حاصل تلاقی تلاش نخلداران و مدیریت کارشناسان است، بار دیگر جایگاه اقتصادی کشاورزی جنوب کرمان را در سطح کشور تثبیت کرد.