باغ تاریخی بیرمآباد کرمان، میراث ارزشمند دوره صفوی، پس از سالها فرآیند مرمت و ساماندهی، سرانجام به روی شهروندان و گردشگران بازگشایی شد.
به گزارش اتحاد ما، باغ تاریخی بیرمآباد در شهر کرمان، پس از سالها انتظار، با حضور استاندار این منطقه افتتاح شد. احیای این مجموعه با قدمت بیش از چهار قرن، گامی راهبردی در راستای حفاظت از میراث معماری و هنر باغسازی ایرانی و همچنین تقویت زیرساختهای گردشگری در استان کرمان محسوب میشود.
ساماندهی و آمادهسازی این فضای تاریخی با حمایت شرکت ملی صنایع مس ایران و در راستای مسئولیتهای اجتماعی این شرکت انجام شده است تا امکان بازدید گردشگران و شهروندان از این اثر باستانی فراهم گردد. باغ بیرمآباد که پیشتر به دلیل مسائل مربوط به مالکیت و طولانی شدن فرآیند مرمت از دسترس عموم خارج بود، همواره از مطالبات اصلی فعالان حوزه میراث فرهنگی و مردم کرمان بوده است.
محمدعلی طالبی، استاندار کرمان، پیش از این در بازدیدهای میدانی خود بر ضرورت تسریع در بازگشایی این باغ تأکید کرده و خواستار فراهم شدن امکان حضور مردم در کنار تداوم عملیات حفاظتی و مرمتی بود.
این باغ که از یادگارهای ارزشمند دوره صفوی به شمار میرود، در شرق شهر کرمان و در مجاورت بنای تاریخی تخت درگاه قلیبیگ واقع شده است. باغ بیرمآباد با مساحتی در حدود چهار و نیم هکتار، یکی از مهمترین نمونههای باغسازی تاریخی در این منطقه است.

مراسم افتتاح و بازگشایی باغ تاریخی بیرمآباد در کرمان
ویژگیهای تاریخی و معماری باغ تاریخی بیرمآباد
قدمت این باغ به دوران شاه اسماعیل صفوی بازمیگردد و گفته میشود ساخت اولیه آن توسط بیرامبیگ افشار بنا شده است. این مجموعه در دوران حکومت گنجعلیخان در کرمان نیز دستخوش مرمت، توسعه و تغییراتی در ساختار و معماری گردید.
اهمیت تاریخی باغ بیرمآباد از آن جهت دوچندان است که برخلاف باغهای مشهور دیگر همچون باغ شاهزاده ماهان و باغ فتحآباد که متعلق به دوره قاجار هستند، پیشینه آن به دوران صفویه بازمیگردد. از این رو، بیرمآباد با داشتن پیشینهای کهنتر، یکی از معدود نمونههای باقیمانده از هنر باغسازی دوره صفوی در استان کرمان به شمار میرود.
این مجموعه از نظر الگوی معماری و طراحی فضای سبز دارای ویژگیهای منحصربهفردی است. پژوهشهای تاریخی و معماری نشان میدهند که ساختار این باغ، نمونهای برجسته از تأثیر شرایط طبیعی، توپوگرافی زمین و ملاحظات اجتماعی و سیاسی بر سبک باغسازی در دوره صفوی است.
بر اساس اسناد و وقفنامههای موجود از دوره قاجار، باغ بیرمآباد توسط چهار تن از فرزندان قلیبیگ به آستان قدس رضوی وقف شده است. این مجموعه شامل دو عمارت تاریخی متعلق به دوره صفوی و دو محور اصلی است که در آنها با بهرهگیری هوشمندانه از ویژگیهای طبیعی و موقعیت جغرافیایی منطقه، طراحی شدهاند.
باغ بیرمآباد در اسفند سال ۱۳۷۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و عملیات مرمت و بازسازی آن از آبان سال ۱۳۹۴ آغاز گردید. موقعیت جغرافیایی این باغ در مجاورت آثار تاریخی ارزشمندی همچون قلعه دختر، قلعه اردشیر و تخت درگاه قلیبیگ، ظرفیت بالایی برای پیوند میان این مجموعه و سایر جاذبههای گردشگری در شرق شهر کرمان ایجاد کرده است.
بازگشایی باغ بیرمآباد علاوه بر احیای این میراث ارزشمند صفوی، میتواند بستر لازم برای ایجاد یک مسیر گردشگری تاریخی در این منطقه از کرمان را فراهم آورد. این اقدام با معرفی ظرفیتهای کمتر شناختهشده شهر، به رونق گردشگری فرهنگی و افزایش مدت زمان اقامت مسافران کمک خواهد کرد.