باغ بیرم‌آباد کرمان، شاهکار ۴۰۰ ساله دوره صفویه، پس از گذشت یک دهه از آغاز عملیات مرمت همچنان به روی عموم بسته است و وعده‌های مکرر مسئولان به نتیجه نرسیده است. به گزارش اتحاد ما، ماجرای طولانی‌مدت مرمت و بازسازی باغ بیرم‌آباد در شرق شهر کرمان که از یادگارهای دوره صفویه به شمار می‌رود، از مهرماه سال ۱۳۹۴ کلید خورده است.
در آن مقطع، علیرضا رزم‌حسینی، استاندار وقت کرمان، با اتکا به تجربه موفق باززنده‌سازی باغ قاجاری فتح‌آباد، عملیات مرمت باغ بیرم‌آباد را آغاز کرد و وعده داده شد که این طرح ظرف مدت ۱۲ ماه به سرانجام برسد. با این حال، پنج سال پس از آغاز کار، اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان کرمان از پیشرفت فیزیکی ۹۰ درصدی آن خبر داد؛ پیشرفتی که با وجود گذشت سال‌ها و از سال ۱۳۹۹ تا نیمه سال ۱۴۰۵، هنوز به گشوده شدن درهای این اثر تاریخی به روی مردم نینجامیده است.
این در حالی است که شهروندان و علاقه‌مندان به میراث فرهنگی مشتاقانه چشم‌انتظار امکان بازدید و حضور در این مجموعه تاریخی هستند.
باغ بیرم‌آباد با مساحتی نزدیک به سه هکتار، در دامنه کوه‌های شیوشگان و در پهنه شرقی کرمان واقع شده است. معماری چشم‌نواز عمارت هشتی مرکزی و سازه دوطبقه‌ای که در جبهه شرقی باغ قد برافراشته، هم‌نشینی جذابی با فضای سبز و درختان کهنسال آن دارد و چشم‌اندازی تماشایی از هنر معماری دوران صفوی را پیش چشم گردشگران قرار می‌دهد.
نمایی از عمارت مرکزی و فضای سبز باغ بیرم‌آباد کرمان که از سال ۱۳۹۴ در حال مرمت است
این بنا با قدمتی حدود ۴۰۰ سال، در زمره موقوفات آستان قدس رضوی قرار دارد.
با وجود اشتیاق فراوان گردشگران و ظرفیت ویژه این باغ در رونق‌بخشی به صنعت گردشگری منطقه، روند احیای آن بسیار کند پیش می‌رود و این پرسش را در محافل گردشگری مطرح کرده است که دلایل این فرصت‌سوزی در اقتصاد گردشگری کرمان چیست؟
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمان که در یکم اردیبهشت‌ماه امسال از بازگشایی باغ ظرف کمتر از یک ماه آینده خبر داده بود، در پاسخ به پیگیری خبرنگار اتحاد ما درباره دلایل تحقق نیافتن این وعده تصریح کرد: در آن مقطع بنا بود بخشی از مجموعه آماده‌سازی و به بهره‌برداری برسد، اما به دلیل استاندارد نبودن شیوه مرمت، طرح را متوقف کردیم و سرمایه‌گذار ملزم شد با به‌کارگیری مشاور ذی‌صلاح و متخصص در حوزه میراث فرهنگی، نواقص و ایرادهای موجود را برطرف سازد.
سیدموید محسن‌نژاد با اشاره به اینکه عملیات بهسازی در حال پیگیری است، در پاسخ به پرسش اتحاد ما مبنی بر تعیین زمان دقیق پایان پروژه، بدون اعلام تاریخی مشخص اظهار داشت: پروژه‌های مرمت بناهای تاریخی ماهیتی متفاوت با ساخت‌وسازهای معمولی دارند و نمی‌توان انتظار داشت در کوتاه‌مدت به پایان برسند؛ فعالیت‌های احیا و مرمت نه تنها دست‌کم سه برابر ساخت‌وسازهای جدید هزینه در بر دارند، بلکه نیازمند زمان بسیار بیشتری هستند.
پیشنهاد استاندار برای بازگشایی باغ بیرم‌آباد کرمان
تداوم تاخیر در بازگشایی درهای این بنا، واکنش استاندار کرمان را نیز به دنبال داشته است. محمدعلی طالبی در جریان بازدید روز جمعه خود از روند بهسازی این مجموعه، با تاکید بر لزوم گشایش هرچه سریع‌تر آن تصریح کرد که نباید بازگشایی باغ به بهانه تکمیل صددرصدی تمام بخش‌های بازسازی معطل بماند و به تعویق بیفتد.
بازدید مسئولان استانی از روند مرمت باغ بیرم‌آباد کرمان و تاکید بر تسریع بازگشایی آن
به گزارش روابط عمومی استانداری کرمان، استاندار با تاکید بر اینکه ورود شهروندان به این مجموعه نباید معطل تکمیل صددرصدی عملیات مرمت بماند، تصریح کرد: می‌توان همزمان با تداوم اقدامات عمرانی، شرایط را برای حضور مردم فراهم کرد؛ از این رو تدوین سازوکاری اصولی برای بازدید عموم ضرورت دارد تا علاوه بر جلب رضایت بازدیدکنندگان، هیچ‌گونه آسیبی به اصالت بنا و روند بازسازی وارد نشود.
وی همچنین با اشاره به مطالبات مکرر مردمی مبنی بر بازگشایی باغ بیرم‌آباد، تاخیرهای طولانی در بهره‌برداری عمومی از آن را غیرقابل توجیه خواند و پیشنهاد داد آیین رسمی بازگشایی این اثر تاریخی در هفته گردشگری (۵ تا ۱۱ مهرماه) برگزار شود.
با وجود تعیین این موعد از سوی مقام عالی استان، اکنون چشم‌ها به سرانجام این تصمیم دوخته شده است؛ پرسش کلیدی اینجاست که آیا پیشنهاد مذکور نیز در زمره وعده‌های پیشین قرار می‌گیرد یا سرانجام پس از یک دهه انتظار، درهای باغ بیرم‌آباد به روی گردشگران گشوده خواهد شد؟ پرسشی که پاسخ و تحقق آن، در گرو اراده جدی متولیان امر برای جامه عمل پوشاندن به این تعهد است.