به گزارش اتحاد ما، آفات، بیماری های گیاهی و علف های هرز هر ساله بخش قابل توجهی از محصولات کشاورزی را با خسارت مواجه می کنند؛ از این رو مدیریت صحیح آن ها برای حفظ عملکرد، کیفیت محصول و پایداری تولید امری حیاتی است. کارشناسان بر این باورند که کنترل مؤثر عوامل خسارت زا زمانی بیشترین بازدهی را خواهد داشت که بر پایه مدیریت تلفیقی (IPM)، پایش مستمر و بهره گیری از روش های زراعی، مکانیکی و بیولوژیک استوار باشد و استفاده از آفت کش های شیمیایی تنها در موارد ضرورت و با رعایت دقیق توصیه های فنی انجام گیرد.
در مقابل، استفاده از سموم تقلبی و غیرمجاز در کنار مصرف بی رویه یا نادرست آفت کش ها، علاوه بر عدم کنترل مؤثر آفات و بیماری ها، موجب برهم خوردن تعادل زیستی مزارع، نابودی دشمنان طبیعی و افزایش مقاومت جمعیت های آسیب رسان می شود که در نهایت منجر به افزایش هزینه های تولید و کاهش اثربخشی برنامه های کنترلی می گردد. همچنین باقی مانده های آفت کش ها، به ویژه انواع غیر استاندارد، می تواند باعث آلودگی خاک و منابع آب، کاهش تنوع زیستی، آسیب به گرده افشان هایی نظیر زنبور عسل و تهدید سلامت مصرف کنندگان شود؛ موضوعی که کیفیت، بازارپسندی و قابلیت صادرات محصولات کشاورزی را نیز تحت تأثیر قرار می دهد.
سودجویان با دستکاری برچسب های تاریخ تولید و انقضا، سموم منقضی شده را به بازار عرضه می کنند که علاوه بر خسارت سنگین به محصولات و کشاورزان، سلامت افرادی را که در معرض این مواد هستند، به شدت به خطر می اندازد. با وجود نظارت های سختگیرانه دستگاه های متولی بر فروشگاه های عرضه سموم، افزایش قیمت ها همچنان عاملی برای سوءاستفاده از این کالای حساس محسوب می شود.
فاطمه منگلی، مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان، در گفتگو با خبرنگار اتحاد ما اظهار داشت که استفاده از سموم تقلبی و غیرمجاز به دلیل احتمال فقدان ماده مؤثر استاندارد یا وجود ناخالصی های خطرناک، یکی از مهم ترین تهدیدها برای بخش کشاورزی، سلامت جامعه و محیط زیست است. وی تأکید کرد که کاربرد این مواد موجب کاهش عملکرد محصول، افزایش مقاومت آفات و آلودگی منابع طبیعی می شود. منگلی توصیه کرد کشاورزان برای تهیه سموم اصلی باید تنها به داروخانه های گیاه پزشکی مجاز مراجعه کرده و با بررسی دقیق برچسب ها شامل نام تولیدکننده، تاریخ انقضا، شماره ثبت و دستورالعمل مصرف، از اصالت کالا اطمینان حاصل کنند. وی همچنین از خرید سموم بدون برچسب، با قیمت های غیرمتعارف یا از طریق فضای مجازی و افراد فاقد مجوز اکیداً خودداری نمود.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان کرمان خاطرنشان کرد که هدف نهایی این اقدامات، تولید محصولات سالم، حفاظت از منابع طبیعی و توسعه کشاورزی پایدار است. وی افزود که انتخاب سم باید بر اساس اصول فنی، نوع آفت و مرحله رشد گیاه انجام شود و رعایت دوز مصرفی، زمان مناسب سمپاشی و استفاده از تجهیزات استاندارد از اصول اولیه مصرف صحیح است.
استان کرمان به عنوان یکی از قطب های مهم کشاورزی کشور، با چالش آفاتی نظیر مگس میوه مدیترانه ای، سوسک سرخرطومی حنایی خرما، کرم خراط، کرم برگ خوار پاییزه و پسیل پسته روبروست که مدیریت علمی آن ها برای امنیت غذایی ضروری است. در همین راستا، نخستین مانور سراسری پایش آفت کش ها و نظارت های قرنطینه ای در تاریخ ۱۹ و ۲۰ خرداد ماه ۱۴۰۵ در استان کرمان برگزار شد. این عملیات با حضور ۱۵۵ نفر و تشکیل ۲۱ اکیپ، منجر به بازرسی از ۹۵ داروخانه گیاه پزشکی، ۲ شرکت توزیع سم، ۷ کلینیک قرنطینه و ۲ شرکت ضدعفونی گردید. طی این مانور، ۲۰۱ لیتر سم ممنوعه و ۷۵ کیلوگرم سم تاریخ گذشته کشف و ضبط شد و به ۱۹ فروشگاه اخطار صادر و یک واحد نیز پلمب گردید.
در حال حاضر ۳۳۲ داروخانه گیاه پزشکی در استان کرمان فعال هستند که بیشترین تعداد آن ها متعلق به شهرستان های رفسنجان، کرمان، سیرجان و زرند است. همچنین ۱۲ کلینیک گیاه پزشکی قرنطینه ای و ۵ شرکت ضدعفونی در سطح استان وظیفه ارائه خدمات تخصصی را بر عهده دارند. منگلی در پایان با اشاره به لزوم آموزش های مستمر، تأکید کرد که سازمان از طریق برگزاری کلاس های تخصصی برای مسئولان فنی داروخانه ها و دوره های آموزشی «روزهای مزرعه» برای کشاورزان، بر ارتقای دانش فنی، ترویج مدیریت تلفیقی و عرضه مسئولانه سموم تمرکز دارد تا مصرف ایمن و هدفمند نهاده ها در سطح استان تضمین شود.