فرایند برداشت پسته اسفندقه در جنوب کرمان آغاز شد؛ منطق‌های مستعد که علیرغم خسارت ۶۰ درصدی سرمای بهاره، به قطب جدید تولید ارقام صادراتی طلای سبز در کشور تبدیل شده است. به گزارش اتحاد ما، پسته بهعنوان یکی از راهبردی‌ترین محصولات کشاورزی کشور که نقشی کلیدی در اقتصاد مقاومتی و ارزآوری ایفا میکند، در سال‌های اخیر همگام با اصلاح الگوی کشت در جنوب استان کرمان، جایگاه‌ی ویژه در سبد باغبانی این منطقه یافته است.
اقتصاد کشاورزی جنوب استان کرمان که دهه‌ها با محصولات گلخان‌های و زراعی شناخته میشد، اکنون با ورود به مرحله نوینی از بهرهوری، دگرگونی بنیادینی را در چرخه تولید تجربه میکند. در میان تمامی محصولات باغی سازگار با این اقلیم گرم و نیمهگرمسیری، پسته یا همان «طلای سبز»، نهتن‌ها به محصولی تجاری، بلکه به راهبردی اقتصادی برای گذار از کشاورزی معیشتی تبدیل شده است.
بخش اسفندقه در شهرستان جیرفت، به لطف برخورداری از ریزاقلیم‌های ویژه و خاک مستعد، توجه ویژه سرمایهگذاران و متخصصان باغبانی را به خود جلب کرده است. توسعه باغات پسته در این دیار، نمون‌های برجسته از تابآوری و انطباق با طبیعت بهشمار میرود؛ جایی که باغداران در مواجهه با نوسانات شدید دما و سرمای دیررس بهاره، بر کاشت و پرورش ارقام باکیفیت و صادراتمحور تمرکز کردهاند.
سپری‌شدن دوره نهالداری و آغاز باردهی اقتصادی در صد‌ها هکتار از باغات این خطه، نویدبخش ارتقا و تثبیت جایگاه پسته اسفندقه در زنجیره ارزش پسته کشور است؛ روندی روبهرشد که در میانمدت، این منطقه را به یکی از پایگاه‌های عمده تأمین و صادرات پسته ایران در بازار‌های بینالمللی بدل خواهد ساخت.
نمایی از باردهی درختان در باغات پسته اسفندقه همزمان با آغاز فصل برداشت محصول
خسارت ۶۰ درصدی سرمازدگی به باغات پسته اسفندقه جیرفت
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان با اشاره به آغاز عملیات برداشت پسته در شهرستان جیرفت اعلام کرد: فرایند چیدن و جمعآوری این محصول در سطح باغات بخش اسفندقه کلید خورده و طبق پایش‌های میدانی انجامشده، تا اواسط مهرماه ادامه خواهد داشت.
صادق حسینزاده در تشریح آخرین آمار‌های اراضی زیر کشت پسته در جنوب کرمان اظهار داشت: در حال حاضر پهن‌های به مساحت ۷۸۷ هکتار از اراضی کشاورزی منطقه به کشت ارقام گوناگون پسته اختصاص یافته است؛ از این وسعت، ۲۵۹ هکتار بارور بوده و به مرحله بازده‌ی اقتصادی رسیده است و ۵۲۸ هکتار دیگر نیز به شکل نهالستان‌ها و باغات غیربارور در مرحله رشد و تثبیت هستند. این آمار، از چشمانداز جهش تولید در سال‌های پیشرو و تمایل هدفمند باغداران به اصلاح الگوی کشت خبر میدهد.
وی با اشاره به خسارت‌های ناشی از تنش‌های محیطی، بهویژه سرمای دیررس بهاره، تصریح کرد: باغات پسته در حساس‌ترین مراحل فنولوژی و گلده‌ی، تحت تأثیر افت شدید دما قرار گرفتند؛ رویدادی اقلیمی که به از بین رفتن حدود ۶۰ درصد از ظرفیت تولید بالقوه محصول در سطح باغات این منطقه انجامید.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان خاطرنشان کرد: در شرایط استاندارد اقلیمی، میانگین برداشت از هر هکتار باغ بارور حدود ۴ هزار و ۲۰۰ کیلوگرم پسته‌تر (معادل ۱ هزار و ۳۸۰ کیلوگرم محصول خشک) برآورد میشود، اما با لحاظ خسارات گسترده ناشی از سرمازدگی، تولید سال جاری به حدود ۴۳۵ تن محصول‌تر کاهش یافته است.
انتقال محصول پسته اسفندقه به ترمینال‌های مکانیزه ضبط و فرآوری جهت حفظ کیفیت مغز سبز
زنجیره فرآوری و مزیت رقابتی مغز سبز در بازار‌های بینالمللی
وی درباره فرایند پس از برداشت و زنجیره ارزش این محصول راهبردی اظهار داشت: با هدف حفظ کیفیت، پیشگیری از آلودگی به آفلاتوکسین و ممانعت از افت کیفی، محصول برداشتشده بیدرنگ به پایانه‌ها و ترمینال‌های مکانیزه فرآوری و ضبط پسته در بخش اسفندقه و دیگر مراکز فرآوری استان منتقل میشود.
حسینزاده افزود: پیش‌بینی میشود پس از انجام مراحل پوستگیری، شستوشو، خشککردن و درجه‌بندی (سورتینگ)، در حدود ۱۴۵ تن پسته خشک استاندارد به دست آید؛ محصولی که به واسطه ویژگی‌های شاخصی نظیر طعم کمنظیر و رنگ سبز چشمگیر مغز، ظرفیت رقابتی فوقالعاد‌های برای حضور پررنگ در بازار‌های داخلی و صادرات به مقاصد بینالمللی دارد.
وی همچنین تنوع ژنتیکی ارقام زیرکشت در این ناحیه را منطبق بر توانمندی‌های اکولوژیک اسفندقه ارزیابی کرد و یادآور شد: ارقام تجاری و پربازده‌ی مانند «احمدآقایی»، «اکبری» و «کلهقوچی» سازگاری بسیار مطلوبی با شرایط اقلیمی و بافت خاک منطقه به نمایش گذاشتهاند و همین مؤلفه‌ها موجب ترغیب کشاورزان و تداوم روند روبهرشد توسعه باغات پسته طی سال‌های اخیر شده است.
به گزارش اتحاد ما، با وجود تمام موانع و چالش‌های طبیعی، استقبال و گرایش باغداران منطقه به گسترش باغات پسته، نشاندهنده اعتماد فعالان بخش خصوصی به پتانسیل‌های اقتصادی این حوزه است؛ روندی که در سال‌های پیشرو جایگاه جیرفت را در بازار‌های ملی و فراملی تثبیت و تقویت خواهد کرد.
افزایش سطح زیرکشت در این خطه و توجه ویژه به تکمیل زنجیره ارزش، نمایانگر جهش و بلوغ حوزه کشاورزی در جنوب کرمان است؛ تحولی که اسفندقه را از ناحی‌های صرفا مستعد کشت، به کانون تولید استاندارد و رقیبی قدرتمند در بازار‌های صادراتی بدل ساخته است. در واقع، دگرگونی کنونی در باغات پسته اسفندقه، بخشی از یک برنامه جامع‌تر برای ارتقای جایگاه جیرفت در نقشه راهبردی تجارت طلای سبز ایران بهشمار میرود؛ رویکردی هدفمند که نویدبخش رشد پایدار، پویایی اقتصادی و اشتغالآفرینی مولد در سراسر منطقه خواهد بود.