مشاور عالی رئیس قوه قضائیه با تأکید بر اینکه رسالت دستگاه قضایی احقاق حق و دادرسی عادلانه است نه آمارسازیهای صوری، خواستار گشوده بودن دائمی درهای اتاق قضات و مدیران به روی مراجعان شد.
به گزارش خبرگزاری اتحاد ما از کرمان، حجتالاسلام والمسلمین سید احمد مرتضویمقدم، مشاور عالی رئیس قوه قضائیه و رئیس دادگاه عالی تجدیدنظر انتظامی قضات، در آیین تجلیل از قضات، مدیران و کارکنان نمونه ملی و استانی دادگستری استان کرمان در سال ۱۴۰۴، با تأکید بر اینکه هدف اصلی عدلیه اجرای عدالت و گرهگشایی از کار مظلومان است، اظهار داشت: رسالت دستگاه قضایی صرفا به امور اداری، آمارسازی و مختومه کردن صوری پروندهها محدود نمیشود، بلکه وظیفه بنیادین قاضی، احقاق حق و آرامشبخشی به ستمدیدگان است.
وی با ادای احترام به مقام شامخ شهدا، بهویژه شهدای دیار مقاومت و سیدالشهدای جبهه مقاومت، سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی، از اقدامات مدیران قضایی استان و بهویژه حجتالاسلام والمسلمین ابراهیم حمیدی، رئیس کل دادگستری استان کرمان، در برپایی این مراسم قدردانی کرد.
رسالت دستگاه قضایی و نفی نگاه اداری محض به پروندهها
رئیس دادگاه عالی تجدیدنظر انتظامی قضات در ادامه افزود: مختومه کردن پروندهها بدون تحقق عدالت دستاوردی محسوب نمیشود؛ اما اگر پروندهای با رسیدگی دقیق و عمیق همراه شود و حق به صاحبش برسد، ثمره و آرامش روحی وصفناپذیری در پی خواهد داشت. پشت هر پروندهای که روی میز قاضی قرار میگیرد، سرنوشت، آبرو و زندگی یک انسان نهفته است و هرگز نباید به آن نگاه اداری محض داشت.
مرتضویمقدم با تأکید بر اینکه درهای اتاق مسئولان و قضات همواره باید به روی مردم گشوده باشد، خاطرنشان کرد: چه در دوران مسئولیت در استانها و چه در زمان خدمت به عنوان معاون اول دادستان کل کشور، همواره در اتاقم به روی ستمدیدگان و مراجعانی که از دوردستترین نقاط کشور میآمدند باز بود.
وی تصریح کرد: مواجهه مستقیم قاضی با طرفین پرونده، اعم از متهم و شاکی، نگاه قاضی را نسبت به بررسی صرف پرونده دگرگون میسازد؛ زیرا دفاع حضوری یک فرد میتواند درک و نظر قاضی را نسبت به ابعاد واقعی ماجرا متحول سازد.
ارکان سهگانه قضاوت و تمایز «رأی عادلانه» با «حقیقت مطلق»
مشاور عالی رئیس قوه قضائیه با تبیین تمایز میان «رأی عادلانه» و «رأی حق و واقعی» گفت: گاهی حقیقت به دلیل پیچیدگیها چنان پوشیده است که قاضی با وجود تمام تلاشها، معاینات محلی و نظرات کارشناسی به واقعیت مطلق دست نمییابد؛ در این وضعیت، قاضی بر مبنای ادله شرعی، اسناد و موازین قانونی حکمی صادر میکند که «رأی عادلانه» نام دارد، در حالی که حقیقت مطلق نزد خداوند روشن است.
وی با یادآوری اینکه مردم در شرایط اضطرار و درماندگی به عدلیه پناه میآورند، تأکید کرد: قاضی باوجدان و متعهد کسی است که وجدان خود را در برابر توصیهها، سفارشها و فشارها سپر قرار دهد و هرگز تسلیم تأثیرات بیرونی نشود.
رئیس دادگاه عالی تجدیدنظر انتظامی قضات همچنین به تشریح ارکان دستیابی به عدالت پرداخت و یادآور شد: قاضی نقطه ثقل و محور اجرای عدالت است و صدور آرای متقن و استوار به سه ویژگی اساسی ایمان، دانش حقوقی و کمال عقل وابسته است.
وی افزود: قاضی بدون ایمان تفاوتی میان حق و باطل قائل نمیشود و رضایت پروردگار را مد نظر قرار نمیدهد؛ قاضی فاقد دانش کافی نیز وابسته به اطرافیان و مدیر دفتر خود خواهد بود و توانایی تشخیص و تحلیل قانونی را نخواهد داشت. با این حال، مهمتر از همه، کمال عقل است که تجلی آن در درک عمیق، بصیرت قضایی و شناخت دقیق ابعاد پرونده نمایان میشود.
مرتضویمقدم تأکید کرد: چنانچه امر قضاوت صرفا محدود به تطبیق صوری دادهها بود، سامانهها و رایانهها نیز قادر به صدور رأی بودند.
وی با اشاره به سلامت نفس و انگیزه والای بدنه دستگاه قضا تصریح کرد: قاطبه قضات ما را نیروهایی باانگیزه، پرتلاش، شریف و بیادعا تشکیل میدهند که با کمترین چشمداشت در عرصه عدالت فعالیت میکنند؛ حاصل این تلاشها صدور صدها هزار رأی روزانه در سراسر کشور و احیای حقوق مظلومان است. با وجود این، هرچند احتمال بروز خطا وجود دارد، اما رویکرد قاطع ما همواره این بوده است که حتی یک رأی نادرست نیز در منظومه قضایی پذیرفتنی نیست و نباید رخ دهد.
مشاور عالی رئیس قوه قضائیه در پایان، ضمن تجلیل ویژه از کارکنان اداری و شعب دادگستری خاطرنشان کرد: کارکنان پرتلاش ستادی و اداری، بازوان توانمند دستگاه قضایی به شمار میروند و قضات به این واقعیت واقفند که بدون همراهی و تلاش شبانهروزی آنان هیچ توفیقی حاصل نخواهد شد؛ بیشک ثواب و برکات معنوی اقامه قسط و عدل شامل حال این عزیزان نیز خواهد بود. /511/