با آغاز اجرای طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع در جنوب کرمان، ساختار مراجعات پزشکی و پوشش بیمهای شهروندان برای کاهش هزینههای درمان متحول میشود. ارتقای کیفیت خدمات بهداشتی و درمانی و کاستن از بار سنگین هزینههای درمان، همواره از اساسیترین اولویتهای مدیران و متولیان حوزه سلامت کشور بوده است. بر همین اساس، طرح «پزشکی خانواده و نظام ارجاع» بهعنوان یکی از راهبردیترین برنامههای تحولی نظام سلامت اجرایی شده تا علاوه بر اصلاح فرایند مراجعات تخصصی و بیمارستانی شهروندان، بنیانها و زیرساختهای بهداشت عمومی را تحکیم بخشد.
در همین چارچوب، نشست شورای سلامت شهرستان جیرفت روز دوشنبه با حضور مدیران و کارشناسان دانشگاه علوم پزشکی، مسئولان ارشد اجرایی منطقه و جمعی از فعالان رسانهای برپا شد. در این نشست تخصصی، راهکارهای اجرا و شتاببخشی به استقرار طرح پزشک خانواده بهعنوان یکی از ارکان تحولآفرین سلامت در منطقه جنوب کرمان مورد واکاوی همهجانبه قرار گرفت و بر ضرورت آگاهیبخشی عمومی نسبت به شیوه ارجاع بیماران تأکید گردید.
برگزاری نشست بررسی راهکارهای توسعه طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع در فرمانداری جیرفت
پیشگیری؛ از حرف تا عمل در طرح پزشک خانواده
فرماندار جیرفت در این نشست با تأکید بر جایگاه محوری پیشگیری در ارتقای سلامت جامعه، بر ضرورت همکاری فرابخشی میان نهادهای مسئول تأکید کرد و تحقق اهداف این برنامه را در گرو همراهی همهجانبه دستگاههای اجرایی و مشارکت فعال رسانهها در آگاهیبخشی عمومی دانست.
احمد بلندنظر با بیان اینکه طرح «پزشکی خانواده و نظام ارجاع» یکی از راهبردیترین برنامههای دولت در عرصه سلامت و خط مقدم ارتقای بهداشت عمومی به شمار میرود، اظهار داشت: نظارت مستقیم شخص رئیسجمهور بر روند اجرای این طرح، گویای آن است که سلامت عمومی خط قرمز مسئولان است.
فرماندار جیرفت با اشاره به اینکه موفقیت این طرح به صرفهجویی چشمگیر در هزینههای درمانی میانجامد، تصریح کرد: اگرچه مخارج درمان بار سنگینی بر دوش دولت و خانوادهها میگذارد، اما با پیادهسازی اصولی طرح پزشکی خانواده و تمرکز بر پیشگیری، میتوان بخش عمدهای از هزینههای غیرضروری را مهار کرد.
وی پیشگیری از بیماریها را حیاتیترین رکن هر نظام سلامت دانست و تأکید کرد: هدف بنیادین این برنامه، تبدیل پیشگیری از یک شعار صرف به یک راهبرد عملیاتی در بستر جامعه است. در بسیاری از موارد، بیماران در شرایطی به مراکز درمانی مراجعه میکنند که بیماری وارد مراحل پیشرفته شده و درمان بهسادگی ممکن نیست؛ در حالی که بهرهگیری از نظام ارجاع سبب شناسایی زودهنگام بیماریها و پیشگیری از وخامت آنها میشود.
فرماندار جیرفت خاطرنشان کرد: مراجعه زودهنگام بیمار به پزشک خانواده و ارجاع هدفمند به پزشک متخصص در صورت نیاز، افزون بر جلوگیری از اتلاف زمان و منابع، مانع تحمیل هزینههای سنگین درمانی بهویژه بر خانوادههای کمدرآمد خواهد شد.
وی با تأکید بر اینکه اجرای موفق این طرح تنها بر عهده دانشگاه علوم پزشکی نیست، از مسئولان تمامی دستگاههای اجرایی خواست با نگاهی فراتر از وظایف سازمانی، در اجرای این برنامه مشارکت کنند.
بلندنظر همچنین از مدیران خواست در پی این نشست، جلسات فوری با کارکنان مجموعه خود تشکیل داده و ابعاد این طرح را تبیین کنند، چراکه آگاهیبخشی دقیق به شهروندان کلید اصلی موفقیت این برنامه است.
وی بر ضرورت اطلاعرسانی دقیق، شفاف و مستمر پیرامون طرح پزشکی خانواده تأکید کرد و یادآور شد: آگاهیبخشی به افکار عمومی و جلب اعتماد مردم از اساسیترین ملزومات پیشبرد این طرح محسوب میشود.
فرماندار جیرفت اصحاب رسانه را حامیان واقعی برنامههای توسعهای جیرفت خواند و افزود: رسانهها نقشی تعیینکننده در فرهنگسازی و بسترسازی اجتماعی برای اجرای بهینه طرح پزشکی خانواده ایفا میکنند.
تشریح روند پیوستن شهرهای جنوب کرمان به طرح پزشک خانواده توسط رئیس دانشگاه علوم پزشکی جیرفت
گسترش طرح پزشکی خانواده به شهرستانهای جنوب استان کرمان
رئیس دانشگاه علوم پزشکی جیرفت از توسعه گامبهگام طرح پزشکی خانواده در جنوب استان کرمان خبر داد و اظهار کرد: بر اساس برنامهریزیها، تا پایان سال جاری تمامی مناطق شهری باید تحت پوشش این برنامه قرار گیرند.
دکتر علیاصغر خیرخواه بیان کرد: برنامه پزشک خانواده پیشتر در چارچوب «پزشکی خانواده روستایی» دنبال میشد، اما از ابتدای شهریورماه امسال، شهر جیرفت نیز به این چرخه پیوسته است.
وی با اشاره به تحولات ساختاری در نظام بهداشت و درمان کشور یادآور شد: در ساختار جدید، کلیه صندوقهای بیمهگر ذیل این طرح تجمیع میشوند؛ در حالی که پیش از این عمده بیمهها خدمات را بهطور مستقیم به بیمهشدگان ارائه میدادند، در سازوکار پزشک خانواده مسیر و فرایند مراجعه به مراکز درمانی تفاوتهای چشمگیری خواهد داشت.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی جیرفت در خصوص تغییرات نحوه بهرهمندی از خدمات درمانی توضیح داد: در شرایط فعلی، بیمهشدگان سازمان تأمین اجتماعی میتوانند بدون واسطه به پزشکان متخصص یا فوقتخصص مراجعه کنند، اما با پیادهسازی همهجانبه این طرح و سرشماری دقیق جمعیت در شهرستانها، ساختار ارجاع دگرگون میشود؛ موضوعی که میزان پوشش بیمهای هزینهها و نحوه پذیرش در مراکز درمانی را دستخوش تغییر خواهد کرد.
خیرخواه نسبت به لزوم رعایت شیوهنامههای جدید طرح هشدار داد و گفت: چنانچه بیماران خارج از مسیر نظام ارجاع اقدام به دریافت خدمات درمانی کنند، صرفا تا پایان امسال امکان بازنگری خواهند داشت؛ پس از این مهلت، خدمات برای آنان رایگان محاسبه نمیشود و بیمهها هیچ مسئولیتی در قبال تقبل هزینههای مراجعات خارج از طرح نخواهند داشت.
وی با تأکید بر حق انتخاب پزشک توسط شهروندان خاطرنشان کرد: در فاز نخست، ساکنان میتوانند پزشک خانواده خود را در سطح شهر برگزینند؛ در حال حاضر ۶۴ دانشگاه علوم پزشکی در سراسر کشور مجری این طرح هستند و چشمانداز نهایی، پیوستن تمامی شهرها به این برنامه تا پایان سال است.
خیرخواه در پایان تصریح کرد: موفقیت طرح یادشده، بهویژه در میان جامعه بیمهشدگان تأمین اجتماعی، منوط به فرهنگسازی منسجم و فراگیر است تا عموم جامعه با تغییرات اعمالشده در روند دریافت خدمات درمانی همگام شوند.
جلسه شورای سلامت شهرستان جیرفت پیرامون نقش تیمهای سلامت و ارتقای خدمات پزشک خانواده
جزئیات و ساختار اجرایی برنامه پزشک خانواده
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی جیرفت با اشاره به ساختار و مزایای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع، بر ضرورت دگرگونی رویکرد نظام سلامت از درمانمحوری بهسوی پیشگیری و مراقبت فعال تأکید کرد.
دکتر طاهره بیگزاده اظهار داشت: هدف بنیادین برنامه پزشک خانواده در وزارت بهداشت، بازتعریف دیدگاه عمومی نسبت به سلامت است؛ بهگونهای که نباید تنها پس از بروز بیماری برای درمان اقدام کرد.
وی تصریح کرد: با تغییر سبک زندگی، امروزه با کاهش بیماریهای واگیر مواجهیم، اما بیماریهای مزمن و غیرواگیر گسترش یافتهاند؛ بیماریهایی که کنترل آنها مستلزم مراقبتهای مستمر و پیگیرانه است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی جنوب کرمان افزود: از سوی دیگر، با افزایش امید به زندگی و توسعه خدمات بهداشتی، هزینههای درمانی، تجهیزات پزشکی و داروها روندی افزایشی دارند و تحریمها نیز بار این هزینهها را دوچندان کرده است.
وی ادامه داد: مراجعات مستقیم و غیرضروری مردم به سطوح تخصصی بدون گذر از مراحل اولیه، بار مالی سنگینی به خانوادهها و نظام سلامت تحمیل میکند؛ در حالی که بخش قابل توجهی از بیماریها در سطح اول توسط پزشک عمومی قابل تشخیص و درمان بوده و نیازی به ارجاع به متخصص ندارد.
جامعیت نقش پزشک خانواده و مراقبتهای تیمی
بیگزاده تشریح کرد: پزشک خانواده، همان پزشک عمومی با دامنه وظایف و مسئولیتهای گسترده است که مدیریت سلامت جمعیتی مشخص را بر عهده دارد. این پزشک با انجام غربالگریهای دورهای، بیماریها را در مراحل اولیه و پیش از بروز عوارض شناسایی کرده و پایش سلامت گروههای هدف از جمله مادران باردار و سالمندان را بهصورت مستمر دنبال میکند.
وی افزود: پزشک خانواده در صورت لزوم، بیمار را به سطوح بالاتر ارجاع میدهد و پس از دریافت بازخورد تخصصی، سیر درمان بیمار را مدیریت میکند؛ سازوکاری علمی که بر پایه تجارب بینالمللی، مراجعات غیرضروری به متخصصان را به حداقل رسانده و به تقویت عدالت در دسترسی و ارتقای بهرهوری نظام سلامت میانجامد.
وی تأکید کرد: پزشک خانواده بهصورت فردی عمل نمیکند، بلکه مدیریت یک تیم سلامت متشکل از مراقب سلامت، ماما، کارشناس تغذیه و کارشناس سلامت روان را عهدهدار است تا خدمات بهداشتی، تغذیهای، واکسیناسیون و مشاورههای روانی در نزدیکترین محل به سکونت شهروندان ارائه شود.
به گزارش اتحاد ما، دانشگاه علوم پزشکی جیرفت، شهرستانهای جنوب استان کرمان شامل جیرفت، کهنوج، عنبرآباد، فاریاب، رودبار جنوب، قلعهگنج و منوجان را زیر پوشش خدمات بهداشتی و درمانی خود دارد.