محمدمهدی عرب نژاد، جامعه شناس و مدرس دانشگاه، روز چهارشنبه در گفتگو با خبرنگار اتحاد ما اظهار داشت که در دوران جنگ تحمیلی، حضور فیزیکی و نمادین نخبگان در راهپیمایی ها، مراسم تشییع شهدا و تجمعات عمومی در سراسر کشور، نقشی فراتر از تعاریف معمول سیاسی ایفا کرده است. وی با اشاره به نظریه نخبگان دموکراتیک «شومپیتر»، اقتصاددان اتریشی، خاطرنشان کرد که در جوامع بزرگ، تصمیم گیری مستقیم توسط توده ها دشوار است؛ لذا نخبگان از طریق رقابت و گفتگو میان خود به اجماع می رسند و سپس آن را به جامعه منتقل می کنند. وی اتحاد ملی را حاصل توافق نخبگان بر سر قواعد بازی و منافع ملی دانست. این مدرس دانشگاه در استان کرمان تأکید کرد که نباید فراموش کرد اتحاد ملی ایران برخاسته از اجبار نیست، بلکه محصول یک اراده مدنی است که پس از انقلاب تحولات گوناگونی را تجربه کرده است. وی افزود در لحظات بروز تهدیدهای خارجی، حضور هماهنگ و فیزیکی نخبگان از حوزه های مختلف فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در عرصه های عمومی، روایت «ما در برابر آن ها» را برای جامعه باورپذیر می کند. عرب نژاد با بررسی کارکردهای حضور نخبگان در اجتماعات مردمی، از جمله پس از جنگ رمضان، اظهار داشت که این اقدام منجر به تولید سرمایه اجتماعی در بحران ها می شود؛ به عنوان مثال، حضور چهره های شاخص سینمایی، اقتصادی یا سیاسی در راهپیمایی ها، پیام «هم سویی همگانی» را به جامعه منتقل کرده و موجب بازیابی اعتماد عمومی و افزایش مشارکت مردمی می گردد. وی همچنین تأکید کرد که نخبگان به مثابه پل های ارتباطی میان گروه های مختلف اجتماعی و میان جامعه با نهادهای حاکمیتی عمل می کنند و هرچه این حضور متنوع تر و خودجوش تر باشد، قدرت بازدارندگی رسانه ای بیشتری خواهد داشت. این جامعه شناس خاطرنشان کرد که نمایش حضور چهره های غیرحاکمیتی نظیر هنرمندان، بازیگران و کارآفرینان در کنار مدافعان مردمی، تصویر دو قطبی ایران را که توسط رسانه های غربی ترویج می شود، از بین می برد. وی افزود حضور فعالانه هنرمندان و ورزشکاران در راهپیمایی ها و بازتاب آن در رسانه های داخلی و خارجی، نشان دهنده پویایی جامعه مدنی ایران است. عرب نژاد تصریح کرد که وقتی مردم شاهد حضور خودجوش نخبگان در میدان باشند، این پیام منتقل می شود که مشروعیت مقاومت برخاسته از اراده مردمی است و نه صرفاً یک دستور اداری؛ امری که تحلیل های خارجی را با چالش مواجه می کند. وی همچنین بر نقش مؤثر چهره های سیاسی در تقویت مقبولیت مردمی تأکید کرد و گفت حضور رقبای سیاسی از طیف های مختلف در کنار یکدیگر در مراسم های ملی، به شکل گیری و تقویت اتحاد ملی کمک شایانی می کند. این پژوهشگر افزود زمانی که سیاستمداران یا چهره های مشهور حتی با رویکردهای متفاوت، در جهت منافع ملی گام برمی دارند، روایت دو قطبی میان حاکمیت و مردم فرو می ریزد و این وحدت عملی، پیام محکمی به دشمن مبنی بر نبود فرصت برای نفوذ و بهره برداری است. وی همچنین خاطرنشان کرد که نخبگان اقتصادی و سیاسی می توانند با مشارکت میدانی، منابع را به سمت پروژه های همبستگی زا و زیرساخت های رفاهی سوق داده و مردم را به همکاری جمعی ترغیب کنند. در پایان، عرب نژاد با اشاره به تجربیات دوران جنگ ۴۰ روزه و آتش بس پس از آن، بر ضرورت بهره گیری گسترده و فراگیر از ظرفیت نخبگان برای حفظ انسجام ملی تأکید کرد.