محتوا: به گزارش اتحاد ما، نشست «تاریخ شفاهی کرمان و عصر شعر بوتیا» با سازماندهی مؤسسه فرهنگی و هنری تمدن جاوید و همکاری کتابخانه مرکزی کرمان و انجمن ایرانی تاریخ (شعبه کرمان) در سالن استاد باستانی پاریزی برگزار شد. این نشست با هدف بازنمایی حافظه تاریخی و فرهنگی کرمان از طریق تلفیق روایت های شفاهی و آثار ادبی برگزار گردید.
این برنامه با حضور جمعی از اساتید، پژوهشگران، شاعران و علاقه مندان به فرهنگ و تاریخ کرمان برگزار شد و محورهایی همچون اهمیت تاریخ شفاهی، بازگویی خاطرات کرمان قدیم، بررسی نظام سنتی قنات ها و شیوه های تأمین آب در گذشته، شعرخوانی شاعران بومی و گفتگو با حاضران را شامل می شد. ترکیب پژوهش، شعر و روایتگری باعث شد این نشست فراتر از یک برنامه مناسبتی، به بستری برای تأکید بر ضرورت توجه به تاریخ شفاهی کرمان تبدیل شود.
تاریخ شفاهی، به ویژه در منطقه ای همچون کرمان، تنها بازگویی خاطرات نیست؛ بلکه راهکاری حیاتی برای حفظ تجربیات زیسته، ثبت روایت های کمتر شنیده شده و پیوند میان نسل معاصر با ریشه های فرهنگی و اجتماعی این دیار محسوب می شود. بسیاری از عناصر سازنده هویت یک شهر، نظیر نام محله ها، آیین ها، مشاغل قدیمی و شیوه های زندگی روزمره، در اسناد رسمی درج نشده اند و تنها در حافظه جمعی مردم باقی مانده اند؛ روایت هایی که در صورت عدم ثبت، به تدریج از یاد خواهند رفت.
برگزاری چنین رویدادهایی نشان دهنده اشتیاق جامعه فرهنگی کرمان برای بازخوانی گذشته است؛ ظرفیتی که می تواند تاریخ را نه در قالبی خشک دانشگاهی، بلکه در فضایی زنده و گفت وگومحور مطرح کند. با این حال، استقبال مخاطبان این پرسش را برمی انگیزد که چرا با وجود پیشینه غنی تاریخی کرمان، نشست های تخصصی و مستمر در حوزه تاریخ شفاهی کمتر برگزار شده است.
در همین راستا، اتحاد ما با محمدرضا براهام، مدیر مؤسسه فرهنگی و هنری تمدن جاوید، درباره انگیزه های برگزاری این نشست، جایگاه تاریخ شفاهی در کرمان و ضرورت حمایت نهادهای فرهنگی گفتگو کرد.
**اهمیت پرداختن به تاریخ شفاهی کرمان**
محمدرضا براهام، مدیر مؤسسه تمدن جاوید، در گفتگو با اتحاد ما با تأکید بر اهمیت این حوزه اظهار داشت: علی رغم پیشینه تاریخی و فرهنگی استان، هنوز در زمینه پژوهش های مربوط به تاریخ شفاهی فعالیت های لازم صورت نگرفته است و ضرورت دارد نهادهای فرهنگی و متخصصان این حوزه، نقش فعال تری ایفا کنند.
**ایده ای برای توجه بیشتر به میراث کرمان**
وی در ادامه درباره برگزاری نشست «تاریخ شفاهی کرمان و عصر شعر بوتیا» گفت: ایده ورود مؤسسه تمدن جاوید به حوزه تاریخ از سال گذشته شکل گرفت؛ چرا که احساس می شد برنامه های تخصصی در این زمینه با ظرفیت واقعی تاریخ کرمان همخوانی ندارد. براهام افزود اگرچه نشست های ادبی و شعری در کرمان گسترده است، اما در حوزه تاریخ به ویژه تاریخ شفاهی، هنوز فضای زیادی برای فعالیت وجود دارد.
**برگزاری ۹ نشست تاریخی**
مدیر مؤسسه تمدن جاوید با اشاره به فعالیت های این مجموعه خاطرنشان کرد که تاکنون ۹ برنامه با محوریت تاریخ برگزار شده و برنامه دهم نیز با موضوع زبان باستان و رونمایی از یک مجموعه داستان اجرا خواهد شد. وی همچنین اشاره کرد که علاقه مندی او به این حوزه، متاثر از فعالیت های پژوهشی پدرش است که بیش از ۲۰ سال در زمینه تاریخ شفاهی جنوب کرمان تحقیق کرده اند.
**تاریخ کرمان؛ روایتی هم سنگ تاریخ جهان**
براهام با اشاره به جایگاه جهانی کرمان گفت: شناخت دقیق تاریخ کرمان، دریچه ای برای فهم بخش مهمی از تاریخ ایران و جهان است. وی افزود اگرچه پژوهشگران بزرگی همچون زنده یاد باستانی پاریزی و دکتر گلاب زاده آثار ارزشمندی در این زمینه ارائه کرده اند، اما حوزه تاریخ شفاهی جنوب استان همچنان نیازمند پژوهش های گسترده است.
**استقبال مخاطبان از برنامه های تاریخی**
وی درباره بازخورد مخاطبان اظهار داشت: تجربه نشان داده که با مطرح شدن موضوعات تاریخی، میزان استقبال مردم به شکل محسوسی افزایش می یابد. براهام افزود بازخورد نشست اخیر نیز بسیار مثبت بوده و شرکت کنندگان خواستار تداوم منظم این برنامه ها هستند.
**نیاز به حمایت نهادهای فرهنگی**
مدیر مؤسسه تمدن جاوید ضمن اشاره به دشواری های اجرایی، بر ضرورت حمایت نهادهای فرهنگی برای گسترش این فعالیت ها تأکید کرد. وی از همکاری کتابخانه مرکزی کرمان قدردانی نمود و خواستار مشارکت فعال تر سایر نهادهای متولی در حوزه تاریخ شد.
**هر کرمانی می تواند سفیر فرهنگی شهر خود باشد**
براهام در پایان تأکید کرد که آشنایی با میراث فرهنگی برای هر شهروند ضروری است تا بتواند به عنوان سفیر فرهنگی شهر خود عمل کند. وی افزود تقویت آگاهی تاریخی، در واقع تقویت هویت فرهنگی جامعه است. او بر ضرورت گذار از رویدادهای مقطعی به سمت جریان های مستمر فرهنگی تأکید کرد تا با همکاری پژوهشگران و مردم، غبار فراموشی از چهره ناگفته های این دیار زدوده شود.