شهرستان زرخیز عنبرآباد با برخورداری از اقلیم متنوع، در آستانه گذار از کشاورزی سنتی به الگویی نوین و صادرات‌محور قرار گرفته است؛ تحولی که با رفع چالش‌های سوخت، اراضی و توسعه کشاورزی قراردادی شتاب می‌گیرد. کشاورزی عنبرآباد در پهنه حاصلخیز جنوب استان کرمان، به دلیل تنوع جغرافیایی گسترده از دشت‌های جلگه‌ای تا ارتفاعات سردسیر جبال‌بارز، ظرفیتی راهبردی و کم‌نظیر برای دگرگونی در اقتصاد منطقه دارد. این منطقه که سالانه سهم عمده‌ای از محصولات باکیفیت و خارج از فصل ایران را تأمین می‌کند، در خط مقدم امنیت غذایی کشور قرار دارد و با اتکا به منابع خاکی و آبی غنی، همواره موتور محرک تولیدات زراعی و باغی بوده است.
با این همه، استمرار الگو‌های سنتی و معیشتی سبب شده تا سایه سنگین نوسانات بازار و تنش‌های اقلیمی بر معیشت کشاورزان این دیار احساس شود؛ موضوعی که فوریت عبور از کشاورزی سنتی و دهقانی به سمت کشاورزی صنعتی، نوین و تجاری را آشکار می‌سازد.
امروز عنبرآباد برای خروج از دایره بسته تولید تک‌محصولی و دستیابی به الگوی اقتصادی پایدار و پیشرو، بیش از گذشته به بازآرایی بنیادین زیرساخت‌ها نیاز دارد. ورود به زنجیره‌های ارزش‌افزا، گسترش صنایع تبدیلی و تکمیلی، استفاده بهینه از منابع آبی مناطق کوهپایه‌ای در صنعت آبزی‌پروری، توسعه کشت گیاهان دارویی و تنوع‌بخشی به سبد تولید از مسیر کشاورزی قراردادی، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای ارتقای توان اقتصادی منطقه به شمار می‌رود.
در این مسیر، پیوند میان مدیریت محلی، فناوری و دانش فنی روز، تسهیل در دسترسی به نهاده‌ها و رفع چالش‌های لجستیکی می‌تواند عنبرآباد را از کانون تولید سنتی به نمادی موفق از کشاورزی صادرات‌محور و دانش‌بنیان بدل سازد؛ فرآیندی که در آن نگاه تحول‌گرایانه به توسعه زیرساخت‌ها و مدیریت کارآمد بحران‌های مرتبط با سوخت و اراضی، ضامن توسعه پایدار کشاورزی خواهد بود.
چشم‌انداز اراضی حاصلخیز کشاورزی عنبرآباد و لزوم نوسازی زیرساخت‌های تولید
تغییر نگاه و رویکرد به کشاورزی عنبرآباد؛ مقدمه تحول الگوی کشت
فرماندار شهرستان عنبرآباد با تأکید بر ضرورت دگرگونی در بینش و رویکرد‌های بخش کشاورزی تصریح کرد: تا زمانی که از شیوه‌های سنتی و معیشتی فاصله نگیریم و به سوی کشاورزی دانش‌بنیان، بازارمحور و صادرات‌گرا گام برنداریم، دستیابی به اهداف مطلوب در اصلاح الگوی کشت امکان‌پذیر نخواهد بود.
همت بلوچی در گفت‌وگو با خبرنگار اتحاد ما اظهار کرد: پیش از هرگونه تصمیم‌گیری درباره اصلاح الگوی کشت، نیازمند بازنگری بنیادین در نگرش خود به این حوزه هستیم؛ زیرا بدون تحول در رویکرد‌ها و الگو‌ها، سیاست‌ها و برنامه‌های این بخش به نتیجه و بازده‌ی مطلوب دست نخواهد یافت.
وی با اشاره به جایگاه راهبردی مراکز خدمات جهاد کشاورزی افزود: این مراکز در گذشته پیوند مداوم و مؤثری با روستاییان و بهره‌برداران داشتند، اما در حال حاضر در مناطقی با کمبود محسوس نیروی انسانی متخصص روبه‌رو هستند؛ موضوعی که ظرفیت ارائه خدمات کارشناسی و مشاوره‌ای به جامعه گسترده کشاورزان را به میزان قابل توجه‌ی کاهش داده است.
فرماندار عنبرآباد یادآور شد: در برخی از نقاط این شهرستان با فعالیت هزاران کشاورز مواجه هستیم و منطقی نیست انتظار داشته باشیم یک کارشناس به تنهایی پاسخگوی تمامی نیاز‌های ترویجی، فنی و اجرایی باشد؛ از این رو تقویت و تجهیز مراکز خدمات جهاد کشاورزی باید در اولویت برنامه‌ها قرار گیرد.
تأکید فرماندار عنبرآباد بر تقویت مراکز ترویج و خدمات جهاد کشاورزی
ضرورت دسترسی عادلانه بهره‌برداران به دانش و داده‌های فنی
وی بر اهمیت تعامل پیوسته کارشناسان، صاحب‌نظران و پیشکسوتان با فعالان کشاورزی تأکید کرد و گفت: دانش روز و الگو‌های موفق تولید نباید محدود به جمعی خاص باشد، بلکه ضرورت دارد تمامی اطلاعات تخصصی در حوزه‌های بذر، نهاده‌ها، روش‌های نوین دفع آفات و مدیریت مزرعه به‌طور شفاف، عادلانه و در زمان مناسب در اختیار همه کشاورزان قرار گیرد.
بلوچی به‌کارگیری ظرفیت رسانه‌ها و بستر‌های فضای مجازی را در ارتقای آگاه‌ی بهره‌برداران حیاتی دانست و خاطرنشان کرد: هر شهرستان و بخش با راه‌اندازی شبکه‌های ارتباطی مناسب می‌تواند داده‌ها و هشدار‌های ضروری را به‌هنگام و برخط به کشاورزان منتقل کند؛ چراکه اطلاع‌رسانی پس از بروز آسیب به محصول، فاقد اثربخشی خواهد بود.
وی در ادامه، چالش تأمین سوخت را یکی از دغدغه‌های جدی بخش کشاورزی برشمرد و تأکید کرد: این چالش در سال گذشته به چالشی حاد تبدیل شد و برطرف کردن پایدار آن نیازمند تصمیم‌گیری دقیق و برنامه‌ریزی جامع است.
فرماندار عنبرآباد همچنین با طرح موانع پیش روی برخی گلخانه‌داران پیرامون جانمایی سازه‌ها و اخذ مجوز‌های بهره‌برداری عنوان کرد: قرارگیری بخشی از مجموعه‌ها در اراضی ملی و مسائل ناشی از پروانه‌های فعالیت، مشکلات عدیده‌ای برای بهره‌برداران پدید آورده که تعیین تکلیف آنها نیازمند اتخاذ تدابیر عملی و گره‌گشاست.
وی در پایان با اشاره به ضرورت مدیریت بهینه سوخت در سطح مناطق تصریح کرد: چنانچه اختیارات و تصمیم‌گیری‌های حوزه توزیع سوخت متناسب با وظایف و مسئولیت‌های فرمانداران واگذار شود، بستری مناسب‌تر برای مدیریت هوشمند و کارآمد این مسئله فراهم خواهد شد.
برنامه‌ریزی برای تنوع‌بخشی به سبد محصولات کشاورزی و شیلات در عنبرآباد
تحول کشاورزی عنبرآباد با الگوی کشت جامع و تقویت کشاورزی قراردادی
فرماندار عنبرآباد با تأکید بر اینکه اصلاح الگوی کشت نباید صرفا به محصولاتی نظیر گوجه‌فرنگی و سیب‌زمینی محدود شود، اعلام کرد: تدوین الگوی کشت مناسب برای فعالیت‌ها و محصولات گوناگون باید متناسب با ظرفیت‌های بومی، منابع آبی در دسترس، کشش بازار و مزیت‌های نسبی هر منطقه صورت گیرد.
بلوچی با اشاره به جایگاه ویژه این شهرستان در تولید خرما تصریح کرد: برپایی جشنواره‌ها و رویداد‌های تخصصی حوزه کشاورزی، نقشی کلیدی در بازشناسی ظرفیت‌های شهرستان و گشایش بازار‌های جدید برای محصولات ایفا می‌کند. وی همچنین با تأکید بر لزوم گسترش کشاورزی قراردادی یادآور شد: تا زمانی که نهاده‌ها، سوخت و بذر‌های باکیفیت به‌صورت هدفمند و بر مبنای برنامه‌ریزی دقیق تأمین نشود، صرف توصیه‌های مسئولان نمی‌تواند کشاورزان را به تغییر الگو‌های سنتی ترغیب کند.
وی در ادامه با تأکید بر ضرورت مشارکت‌دادن تشکل‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد، افزود: تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری در بخش کشاورزی نباید منحصر به دستگاه‌های اجرایی دولتی باشد، بلکه بهره‌گیری از توان تخصصی تشکل‌ها، کشاورزان پیشرو و فعالان این عرصه ضرورت دارد. علاوه بر این، کشاورزی تنها به زراعت خلاصه نمی‌شود و بخش‌هایی مانند شیلات، زنبورداری، کشت گیاهان دارویی و فعالیت‌های مکمل می‌توانند سهم بالایی در ایجاد ارزش‌افزوده داشته باشند.
فرماندار عنبرآباد با توجه به ظرفیت‌های آبی جنوب استان کرمان، بر امکان‌سنجی توسعه پرورش ماهیان سردابی در مناطق مستعد تأکید کرد و در پایان گفت: اتخاذ یک رویکرد جامع و هم‌افزایی میان مراجع علمی، کارشناسان، تشکل‌های صنفی و تجارب بهره‌برداران، بستر لازم را برای گذار کشاورزی منطقه به سمت اقتصادی پایدار، دانش‌پایه و بازارمحور فراهم خواهد ساخت.